Op een dinsdagochtend lukt het ineens niet meer. Je staat in de keuken en je krijgt jezelf de deur niet uit. Zo voelt het: van het ene op het andere moment. In je lichaam was het al veel langer aan de gang.
Misschien herken je dit
- Je bent moe op een manier waar slapen niets aan verandert
- Een weekend rust helpt, en op woensdag ben je weer terug bij af
- Je hoofd doet het niet meer zoals je gewend bent: woorden kwijt, afspraken vergeten, geen knoop kunnen doorhakken
- Je schiet uit je slof om iets kleins, en daarna komt het schuldgevoel
- Geluid, drukte en appjes zijn te veel
- Je lijf doet mee: gespannen schouders, hoofdpijn, hartkloppingen, een onrustige maag
- Je blijft functioneren voor de buitenwereld, en thuis val je om
- Je vraagt je af hoe anderen dit wel volhouden
Wat eraan voorafging
Een burn-out komt zelden plotseling. Ervoor ligt een periode van overbelasting: weken, maanden, soms jaren. Die periode ziet er bij iedereen anders uit, en meestal spelen er meerdere dingen tegelijk.
Wat ik in mijn praktijk terugzie:
- Te veel werk, en te weinig te zeggen over hoe je het doet
- Perfectionisme: de lat hoog, en het hoogst voor jezelf
- Moeite met grenzen stellen, en ze weer intrekken zodra iemand teleurgesteld is
- Zorgen voor anderen: thuis, in je familie, op je werk
- Spanning in je relatie, geldzorgen, verlies of iets ouds dat nog niet verwerkt is
- Weinig steun en weinig waardering, terwijl jij het wel blijft dragen
Geven en ontvangen zijn stap voor stap uit balans geraakt, zonder dat je het doorhad. Te veel inspanning en te weinig herstel is roofbouw. Je veerkracht neemt af, de klachten nemen toe, en op een gegeven moment reageert je lichaam anders dan je gewend bent.
Waarom rust alleen niet genoeg is
Je zenuwstelsel kent twee standen als het te lang te veel is geweest. Overprikkeld: je hart gaat tekeer, je slaapt slecht, je schrikt van alles. Of uitgeput: leeg, vlak, niets meer kunnen opbrengen. Veel vrouwen schommelen tussen die twee.
In beide standen doet rust niet wat het zou moeten doen. Je slaapt een week uit, je gaat iets doen, en de klachten zijn meteen terug. Je zenuwstelsel heeft opnieuw moeten leren wat veilig is, en dat gaat via je lichaam.
Waarom juist jij hierin terechtkwam
Dit overkomt niet zomaar iemand. Het overkomt de vrouw op wie iedereen leunt.
Je bent degene die het regelt, die de sfeer aanvoelt en die doorgaat als het moeilijk wordt. Dat leerde je jong. Als kind zorgde je voor een ouder, voor de rust in huis of voor je broertjes en zusjes, en je werd geprezen omdat je zo zelfstandig was.
Dat patroon is met je meegegaan naar je werk en je gezin. Je zegt ja terwijl je nee voelt. Je neemt de taak erbij, want jij bent de enige die het kan. Je vraagt geen hulp, want dan ben je tot last.
Zolang daar niets verandert, herhaalt de overbelasting zich. Ook na een periode thuis, ook in een nieuwe baan.
Je leert het eerder voelen
Naast herstellen leer je je eigen signalen kennen. De signalen komen ruim voordat je omvalt:
- Je gaat sneller praten en sneller lopen
- Je slaat de pauze over, omdat het anders niet af komt
- Je ligt 's nachts het gesprek van vandaag nog eens door te nemen
- Je zegt ja en voelt daarna meteen de weerstand in je buik
- Je maakt geen plannen meer met vriendinnen, omdat het er toch niet van komt
Je lijf weet dit eerder dan je hoofd. In de sessies oefenen we met voelen wat er is, op het moment zelf. Zo wordt het jouw eigen alarm, en merk je het bij de eerste signalen in plaats van bij de laatste.
Mijn aanpak
- Inzicht in wat stress met je brein en je lichaam doet. Je begrijpt wat er gebeurt en waarom rust alleen te weinig oplevert.
- Brainspotting verwerkt diepgewortelde blokkades en trauma's, zonder dat je specifieke gebeurtenissen hoeft te herbeleven.
- De Eigen Grond methode laat zien met welk gedrag en welke overtuigingen je je eigen grond hebt opgegeven, zoals pleasen, perfectionisme en grenzeloos geven. Je leert weer voelen wat jij nodig hebt en daar te blijven staan.
- Systemisch werk en familieopstellingen maken verborgen dynamieken zichtbaar en helpen je die los te laten.
Door die vier te combineren, kom je bij de oorzaak van je overbelasting, en bouw je veerkracht op die blijft.